Fot. Charlie di Ferrera
Yeguas Sueltas
Kiedy gramy: 29.11.2026 — 18:00
  • 90 zł
  • 60 zł
Kup bilet
  • 90 zł
  • 60 zł
Kiedy gramy: 28.11.2026 — 18:00
  • 90 zł
  • 60 zł
Kup bilet
  • 90 zł
  • 60 zł
Reżyseria:
Ernesto Orellana Gómez
Produkcja:
Czas trwania:
około 90 minut, bez przerwy

22 kwietnia 1973 roku. Santiago. Na ulice wychodzą osoby homoseksualne, travesti i transpłciowe. Po raz pierwszy w historii Chile publicznie żądają szacunku, równości i prawa do własnej tożsamości. Kilka miesięcy później wojskowy zamach stanu rozpocznie siedemnaście lat dyktatury Augusto Pinocheta.

Pięćdziesiąt lat później Ernesto Orellana i Teatro SUR wracają do wydarzenia, które przez dekady pozostawało na marginesie oficjalnej historii. Jeśli brzmi to jak zapowiedź statecznego teatru dokumentalnego – nic bardziej mylnego.

Yeguas Sueltas jest bezczelne, przerysowane i kampowe. Dokumentalne archiwa i świadectwa spotykają się tu z cielesnością, teatralnym nadmiarem i queerową estetyką. Historia nie zostaje grzecznie zrekonstruowana – zostaje przejęta, rozegrana na nowo i opowiedziana językiem osób, które wcześniej z oficjalnej narracji wykluczono.

Już sam tytuł jest takim gestem. Yeguas Sueltas nawiązuje do obraźliwego określenia, którym ówczesna prasa opisywała uczestniczki i uczestników protestu. Teatro SUR bierze język pogardy i obraca go przeciwko tym, którzy próbowali za jego pomocą ośmieszyć i uciszyć queerową społeczność.

Na scenie występują m.in. aktorki transpłciowe i osoby travesti. Ich współczesne doświadczenie spotyka się z historią sprzed pół wieku, a teatr staje się miejscem, w którym pamięć nie musi być ani pomnikowa, ani nabożna. Może być głośna, cielesna, śmieszna, prowokacyjna. Może mieć za dużo makijażu i zdecydowanie nie zamierzać przepraszać za to, że zajmuje miejsce.

Premiera Yeguas Sueltas odbyła się w 2023 roku, w 50. rocznicę wojskowego zamachu stanu. Od tego czasu spektakl obejrzało w Chile ponad 25 tysięcy osób.

---

Ernesto Orellana Gómez – chilijski reżyser, dramaturg i badacz teatru. Założyciel kolektywu Teatro SUR, którego twórczość koncentruje się na historii, pamięci i doświadczeniach społeczności queer w Ameryce Łacińskiej. Autor koncepcji „teatru dysydencji seksualnej”, łączącej teatr dokumentalny, performans i działania archiwalne z refleksją nad polityką pamięci oraz prawami osób LGBTQIA+. Jego spektakle były prezentowane na najważniejszych chilijskich festiwalach oraz za granicą.

Teatro SUR od piętnastu lat tworzy spektakle poświęcone pamięci, tożsamości i prawom społeczności queer. Zespół wykorzystuje teatr jako przestrzeń dialogu społecznego, badając mechanizmy wykluczenia oraz sposoby reprezentacji osób nieheteronormatywnych we współczesnej kulturze. Produkcje Teatro SUR były prezentowane m.in. na festiwalach w Chile, Niemczech, Estonii, Ekwadorze, Kubie i Stanach Zjednoczonych.

---

Fot. Charlie di Ferrera

Sekcja Biała strzałka w prawo
Limbo
Reżyseria i dramaturgia
Ernesto Orellana Gómez
Scenografia, kostiumy i identyfikacja graficzna
Jorge Zambrano
Reżyseria światła
Catalina Devia, Juan Curiche
Projekt audiowizualny
Wincy Oyarce
Koncepcja dźwiękowa
Marcello Martínez
Producentka
Macarena Guzmán Rivas
PR
Francisca Palma
Premiera
22 czerwca 2023
Obsada:
Lorenza Quezada
Ymar Fuentes
Mala Reyes
Bruna Ramírez
Matías Catalán